รองเท้าป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ ต้องดูอะไรบ้าง?

ทำไมผู้สูงอายุถึงหกล้มได้ง่ายขึ้น?
·      กล้ามเนื้อขาและแกนกลางลำตัวอ่อนแรงลง ทรงตัวได้ยากขึ้น
·      การมองเห็นและการรับรู้เชิงลึก (Depth Perception) ลดลง
·      ปฏิกิริยาตอบสนองช้าลง เมื่อสะดุดจึงแก้ไขท่าทางได้ช้า
·      ยาบางชนิด เช่น ยานอนหลับ ยาความดัน ทำให้มึนงงหรือเวียนหัว
·      กระดูกเปราะบางขึ้น (Osteoporosis) ทำให้บาดเจ็บหนักกว่าเดิม
รองเท้าส่งผลต่อการหกล้มอย่างไร?
รองเท้าที่ไม่เหมาะสมถือเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของการหกล้มในผู้สูงอายุ รองเท้าแตะหลวม รองเท้าส้นสูง หรือรองเท้าพื้นลื่น ล้วนเพิ่มความเสี่ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ งานวิจัยจาก Journal of Foot and Ankle Research พบว่า รองเท้าที่ไม่เหมาะสมมีส่วนเกี่ยวข้องกับการหกล้มในผู้สูงอายุกว่า 17% ของกรณีทั้งหมด
คุณสมบัติรองเท้าที่ช่วยป้องกันการหกล้ม
1.  พื้นรองเท้ากันลื่น (Non-slip Sole) — ลายพื้นควรลึกและมีแรง Grip สูง โดยเฉพาะเมื่อพื้นเปียก
2.  ส้นรองเท้าต่ำและกว้าง — ส้นกว้างช่วยเพิ่มฐานรองรับ ทำให้ทรงตัวได้ดีขึ้น ส้นไม่ควรสูงเกิน 2.5 ซม.
3.  รองรับส้นเท้าได้แน่น — บริเวณส้นรองเท้าควรกระชับ ไม่หลวม ไม่ให้เท้าเลื่อนไปมา
4.  หัวรองเท้ากว้างพอ — เท้าผู้สูงอายุมักกว้างและบวมได้ง่าย หัวแคบทำให้เสียการทรงตัว
5.  น้ำหนักเบา — รองเท้าหนักทำให้ยกเท้าได้ลำบาก เพิ่มความเสี่ยงสะดุด
6.  ระบบรัดที่ใช้งานง่าย — Velcro ดีกว่าเชือกสำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาการก้มหรือนิ้วมือไม่คล่อง
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในรองเท้าผู้สูงอายุ
·      รองเท้าแตะหูคีบ หรือแตะแบบหลวม — หลุดออกง่ายขณะเดิน
·      รองเท้าส้นสูงเกิน 3 ซม. — เปลี่ยนจุดศูนย์ถ่วงและเพิ่มความเสี่ยงสูงมาก
·      รองเท้าพื้นลื่น — ยิ่งเก่าและสึก ยิ่งอันตราย ควรเปลี่ยนทันที
·      รองเท้าที่ใส่แล้วเท้าไม่ถูกยึด — รองเท้าที่ไม่รัดส้นหรือไม่มีสายรัด
·      รองเท้าที่หนักเกิน — ทำให้ยกเท้าไม่ขึ้นและลากเท้าขณะเดิน
วิธีช่วยผู้สูงอายุเลือกรองเท้าที่ถูกต้อง
หากคุณมีพ่อแม่หรือผู้สูงอายุในบ้าน ลองพาไปลองรองเท้าด้วยตัวเองจะดีที่สุด แต่ถ้าซื้อให้เป็นของขวัญ ควรทราบขนาดเท้าที่แม่นยำ ทั้งความยาวและความกว้าง โดยวัดตอนเย็นซึ่งเป็นเวลาที่เท้าบวมมากที่สุด ควรเลือกรองเท้าที่มีระยะห่างจากปลายนิ้วยาวสุดถึงหัวรองเท้าประมาณ 1 ซม. เพื่อให้มีพื้นที่เพียงพอขณะเดิน